วัดจามเทวี

วัดจามเทวี หรือ วัดกู่กุด ตั้งอยู่ถนนจามเทวี ตำบลในเมือง อำเภอเมืองลำพูน เป็นวัดเก่าแก่ตั้งแต่สมัยอาณาจักรล้านนา สร้างเมื่อประมาณ พ.ศ. 1298 โดยฝีมือช่างละโว้ ตามตำนานเล่าว่า เจ้าอนันตยศ และ เจ้ามหันตยศ ราชโอรสของพระนางจามเทวีได้สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 1298 เพื่อบรรจุอัฐิของพระนาง เดิมมียอดห่อหุ้มด้วยทองคำ แต่หายไป ชาวบ้านจึงเรียกว่า “กู่กุด” หรือมีชื่อเรียกอย่างเป็นทางการว่า “พระเจดีย์สุวรรณจังโกฏ” ลักษณะพระเจดีย์เป็นสี่เหลี่ยมแบบพุทธคยาในประเทศอินเดีย แต่ละด้านมีพระพุทธรูปยืนปางประทานพรประดิษฐานอยู่ ภายในเจดีย์บรรจุอัฐิของพระนางจามเทวี ปฐมกษัตริย์แห่งนครหริภุญไชย 

นอกจากนี้ยังมี รัตนเจดีย์ อยู่ด้านขวาของวิหาร พระยาสรรพสิทธิ์สร้างขึ้นในพุทธศตวรรษที่ 17 ฐานล่างสุดเป็นรูปแปดเหลี่ยม มีเส้นผ่าศูนย์กลาง 4.40 เมตร สูง 11.50 เมตร องค์เจดีย์เป็นรูปสี่เหลี่ยม แต่ละเหลี่ยมเจาะเป็นซุ้มประดิษฐานพระพุทธรูปยืนก่ออิฐถือปูนทั้งองค์ และบริเวณด้านหลังเจดีย์มีพิพิธภัณฑ์ครูบาศรีวิชัย ได้รับการปรับเปลี่ยนจากกุฏิสงฆ์ให้กลายเป็นพิพิธภัณฑ์สำหรับจัดแสดงเรื่องราวเกี่ยวกับครูบาศรีวิชัย ลักษณะเป็นอาคารไม้ชั้นเดียวมีใต้ถุน เดิมกุฏิหลังนี้สร้างโดยครูบาชัยยะวงศาพัฒนา ท่านเป็นลูกศิษย์ของครูบาศรีวิชัยที่ตามครูบามาช่วยบูรณะวัดจามเทวีและสร้างสิ่งสาธารณะประโยชน์ในจังหวัดลำพูน