วัดจองคำ พระอารามหลวง

วัดจองคำพระอารามหลวง ตั้งอยู่ตำบลบ้านหวด อำเภองาว สันนิษฐานว่าผู้สร้างเป็นชาวไทใหญ่และสร้างตามแบบศิลปะไทใหญ่ ซึ่งลักษณะเด่นของวัดไทใหญ่ คือ ทั้งเขตพุทธาวาสและเขตสังฆาวาสเชื่อมต่อในอาคารหลังเดียวกัน วิหารหลังเดิมของวัดสร้างด้วยไม้สักทั้งหลัง โดยรวมวิหาร ศาลา และกุฏิ มาอยู่ในชุดเดียวกัน หลังคาเป็นชั้น ซ้อนเป็นทรงสูง ต่อด้วยยอดหอทรงแปลก ฝีมือช่างสลักไม้ ต่อมาได้ถูกถอดแบบไปตั้งไว้ที่เมืองโบราณบางปู จังหวัดสมุทรปราการ โดยวิหารหลังปัจจุบันได้สร้างขึ้นตามแบบฉบับของเดิมทุกประการด้วยฝีมือสล่าชาวพม่า วัดแห่งนี้ได้รับการสถาปนาขึ้นเป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดสามัญ พ.ศ. 2549 เนื่องในวโรกาสที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (รัชกาลที่ 9) ทรงครองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี 

สิ่งที่น่าสนใจภายในวัด ได้แก่ 

พระมหาเจดีย์พุทธคยา เป็นเจดีย์ทรงสี่เหลี่ยมสร้างด้วยหินทราย มีความสูง 53 เมตร จำลองมาจากเจดีย์พุทธคยา ประเทศอินเดีย ซึ่งเป็นสถานที่ตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า โดยสร้างเพื่อพุทธบูชาและถวายเป็นพระราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (รัชกาลที่ 9) ภายในประดิษฐาน “พระพุทธเมตตา” พระพุทธรูปปางมารวิชัย ศิลปะปาละ และพระพุทธรูปปางต่าง ๆ ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุของพระพุทธเจ้า และมีหน่อต้นโพธิ์จากบริเวณพุทธคยาที่ตรัสรู้ของพระพุทธเจ้ามาปลูกอยู่บริเวณด้านข้างของพระเจดีย์ 

ลุมพินีวันจำลอง เป็นสถานที่ประสูติของพระพระพุทธเจ้า ภายในประดิษฐานภาพหินแกะสลักพระรูปพระนางสิริมหามายาทรงประสูติกาลเจ้าชายสิทธัตถะ และหินแกะสลักรูปเจ้าชายสิทธัตถะที่ทรงดำเนินได้เจ็ดก้าวในวันประสูติ

วิหารกุสินาราจำลอง จำลองมาจากกุสินารา ประเทศอินเดีย ซึ่งเป็นสถานที่พระพุทธเจ้าดับขันธปรินิพพาน พระมหาปรินิพพานวิหาร ภายในประดิษฐานพระพุทธรูปปางปรินิพพาน ศิลปะมถุรา

สารนาถจำลอง จำลองมาจากสารนาถประเทศอินเดีย ซึ่งเป็นสถานที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงปฐมเทศนาและเริ่มต้นประกาศพระพุทธศาสนาแก่มหาชนทั้งหลาย บริเวณด้านข้างสารนาถมีการประดิษฐานพระพุทธรูปปางปฐมเทศนา

พระอุโบสถศาสโนทัย เป็นพระอุโบสถสีทองตามสถาปัตยกรรมศิลปะไทใหญ่และศิลปะพม่า ตัวอาคารสร้างด้วยหินอ่อน ภายในประดิษฐานพระพุทธรูปศิลปะไทใหญ่และศิลปะพม่า

นอกจากนี้ยังมี พระวิหารชัยภูมิ ซึ่งเป็นที่ประดิษฐานพระแก้วมรกตจำลอง สระมุจลินทร์ รวมถึงเป็นสถานที่ตั้งของโรงเรียนพระปริยัติธรรมแด่เณรและภิกษุสงฆ์อีกด้วย