อุทยานแห่งชาติน้ำตกแม่สุรินทร์

อุทยานแห่งชาติน้ำตกแม่สุรินทร์ มีพื้นที่ครอบคลุมอำเภอขุนยวมและอำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน มีพื้นที่ 396.6 ตารางกิโลเมตร สภาพภูมิประเทศเป็นทิวเขาและภูเขาสูงสลับซับซ้อน ยอดเขาที่สูงที่สุด คือ ดอยปุย มีความสูง 1,722 เมตร จากระดับทะเลปานกลาง รองลงมาคือดอยต้นห้วยผาคอ ดอยห้วยมีสะมาด ดอยห้วยไม้คอง และดอยบ้านไมโครเวฟตามลำดับ สภาพป่าประกอบด้วยป่าดิบเขา ป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรังและป่าสนเขา เป็นต้นกำเนิดของลำธารหลายสาย ประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติ เมื่อวันที่ 29 ตุลาคม พ.ศ. 2524 นับเป็นอุทยานแห่งชาติลำดับที่ 37 ของประเทศไทย

สถานที่น่าสนใจภายในอุทยานฯ ได้แก่

น้ำตกแม่สุรินทร์ ตั้งอยู่บ้านแม่สุรินทร์ ตำบลแม่อูคอ เป็นน้ำตกชั้นเดียวสวยงามมาก มีน้ำไหลตลอดทั้งปี เกิดจากแม่น้ำสุรินทร์ เป็นภูเขาสูงชันไหลลงมาเป็นสายยาวจากหน้าผาสู่หุบเขาสูงประมาณ 180-200 เมตร สามารถเดินทางได้เฉพาะฤดูแล้งและฤดูหนาว ตลอดเส้นทางสามารถพบพันธุ์ไม้หายาก พันธุ์ไม้ประจำถิ่นและกล้วยไม้ต่าง ๆ เช่น โปรงเขา เอื้องแซะ เอื้องคำ เป็นต้น

ดอยปุยหลวง ตั้งอยู่บ้านห้วยฮี้ ตำบลห้วยปูลิง บริเวณหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติที่ สร.5 (ดอยปุย) เป็นยอดเขารูปร่างคล้ายฝาชีคว่ำ ความสูง 1,722 เมตร จากระดับทะเลปานกลาง มีลักษณะเป็นที่ราบปกคลุมด้วยทุ่งหญ้าป่าสนเขาและป่าดิบเขาคล้ายภูกระดึง ในฤดูร้อนดอกไม้ตามทุ่งหญ้าออกดอกสวยงาม จุดที่น่าสนใจคือ ผาเพียงฟ้า กุหลาบพันปี ซากเครื่องบินญี่ปุ่นสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 ที่ตกบริเวณดอยปุยอีกด้วย
การเดินทางขึ้นดอยปุยจะต้องเดินเท้าจากบริเวณดอยสันจูขึ้นไประยะทางประมาณ 3 กิโลเมตร นักท่องเที่ยวที่สนใจเดินทางจะต้องติดต่อเจ้าหน้าที่อุทยานฯ หรือมัคคุเทศก์ในชุมชนบ้านห้วยฮี้ เพื่อนำทาง 

จุดชมทิวทัศน์ดอยสันฟ้า อยู่ห่างจากหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติที่ สร.3 (แม่สะกึ๊ด) ระยะทางประมาณ 3 กิโลเมตร เป็นจุดชมทิวทัศน์ที่มีความสูง 948.567 เมตร จากระดับทะเลปานกลาง สามารถมองเห็นทิวทัศน์ของทิวเขาทอดตัวยาวสลับซับซ้อนเรียงรายและเมืองแม่ฮ่องสอน ช่วงฤดูหนาวสามารถชมทะเลหมอกที่สวยงามปกคลุมตัวเมืองแม่ฮ่องสอน

น้ำตกกึ๊ดหลวงและน้ำตกแม่สะกึ๊ด เป็นน้ำตกขนาดกลาง โดยต้องเดินเท้าเข้าไปประมาณ 500 เมตร จะพบน้ำตกแม่สะกึ๊ดเป็นแห่งแรก จากนั้นเดินทางเข้าไปอีกจึงจะถึงน้ำตกกึ๊ดหลวง ช่วงที่เหมาะสมในการเข้าไปชมจะอยู่ในช่วงฤดูฝนและฤดูหนาว ซึ่งจะมีน้ำมาก นอกจากนี้ยังมีเส้นทางศึกษาธรรมชาติห้วยแม่สะกึ๊ด ภายใต้ความดูแลรับผิดชอบของหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติที่ สร.3 (แม่สะกึ๊ด) มีระยะทาง 1,860 เมตร เป็นเส้นทางเดินเลียบลำน้ำแม่สะกึ๊ดผ่านป่าเบญจพรรณและป่าดิบแล้งที่มีความอุดมสมบูรณ์ มีไม้ขนาดใหญ่ มีการสื่อความหมายธรรมชาติที่ผสมผสานระหว่างการใช้ป้ายสื่อความหมายตลอดเส้นทาง

อัตราค่าบริการเข้าอุทยานฯ ชาวไทย ผู้ใหญ่ ราคา 40 บาท เด็ก ราคา 20 บาท ชาวต่างชาติ ผู้ใหญ่ ราคา 200 บาท เด็ก ราคา 100 บาท 

ที่พักและสิ่งอำนวยความสะดวก อุทยานฯ มีบ้านพักและสถานที่กางเต็นท์ไว้บริการนักท่องเที่ยว 

สอบถามข้อมูล อุทยานแห่งชาติน้ำตกแม่สุรินทร์ โทร. 0 5306 1073 กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช โทร. 0 2562 0760 เว็บไซต์ https://portal.dnp.go.th/