ถ้ำหลวงแม่สาบ

ตั้งอยู่บ้านแม่สาบ ตำบลสะเมิงใต้ ในเขตอุทยานแห่งชาติขุนขาน เป็นถ้ำหินปูนขนาดไม่ใหญ่มาก แบ่งเป็น 4 ห้องโถง มีชื่อเรียกจากซ้ายไปขวา ได้แก่ ถ้ำหลวงทางน้ำ ถ้ำพระอุโบสถ ถ้ำมรกต และถ้ำเพชร แต่ละห้องมีหินงอกหินย้อยรูปร่างแปลกตา บางส่วนมีแสงวิบวับคล้ายกากเพชร ผนังและเพดานถ้ำมีลวดลายสีรุ้งเป็นแถบยาวและขดเป็นวงมีขนาดใหญ่บ้างเล็กบ้าง มีทั้งสีเหลือง ส้ม แดง น้ำตาล ฟ้า ขาว เทา ดำ เป็นแนวสีสลับกันไปอย่างสวยงาม จึงเรียกว่า “ถ้ำสีรุ้ง” สีที่ปรากฏเป็นสีของแร่ธาตุที่สะสมมาเป็นเวลานานมากจนเป็นก้อนหิน และที่เรียงตัวกันเป็นชั้น ๆ เป็นลักษณะของหินน้ำไหล สีแดงและน้ำตาลเป็นแร่เหล็ก สีขาวเป็นแร่แคลไซต์ ส่วนสีเทา-ดำเป็นแร่แมงกานีสไดออกไซด์ การต่างกันของสีนั้นมาจากออกซิเจนด้วย คือ เวลาที่น้ำหินปูนที่มีสารละลายเหล็กและแมงกานีส (เดิมไม่มีสี) พอผสมกับออกซิเจนจะกลายเป็นสีแดงและสีดำภายหลัง ภายในถ้ำยังมี “หินย้อยสีดำ” ที่แตกต่างจากหินย้อยทั่วไปที่มักจะเป็นหินปูนสีขาวมีหยดน้ำใสเกาะอยู่ตรงปลายยอด แต่ถ้ามีสีดำและไม่มีน้ำหยดแสดงว่าเป็นหินที่ตายแล้วไม่สามารถงอกเติบโตได้อีก แต่หินย้อยสีดำที่ถ้ำแห่งนี้ ยังคงมีน้ำหยดลงมาอยู่ตลอดเวลา แสดงว่าหินงอกหินย้อยยังคงมีชีวิตอยู่ (ถ้ำเป็น) นับเป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติที่หาได้ยาก การเข้าชมภายในถ้ำจะต้องมีเจ้าหน้าที่นำทาง เพื่อป้องกันการหลงทาง เพราะภายในมืดสนิท รวมทั้งป้องกันการขีดเขียนหรือทำลายโดยไม่ได้ตั้งใจด้วย เปิดให้เข้าชมทุกวัน เวลา 08.00-17.00 น. ติดต่อสอบถามได้ที่ ที่ทำการอุทยานแห่งชาติขุนขาน ตำบลแม่สาบ อำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่ โทร. 08 1883 7800 กรมอุทยานแห่งชาติฯ โทร. 0 2562 0760 หรือ www.dnp.go.th