อนุสาวรีย์พระยาสิงหนาทราชา

สักการะอนุสาวรีย์ของเจ้าเมืององค์แรกผู้สร้างเมืองแม่ฮ่องสอน ก่อนที่เมืองนี้จะมีพัฒนาการหลากหลายด้าน ดังที่เห็นในปัจจุบัน บริเวณอนุสา;รีย์แห่งนี้ได้รับการประดับตกแต่งสวนอย่างสวยงาม เพื่อให้ประชาชนทั่วไป ตลอดจนลูกหลานชาวแม่ฮ่องสอนเข้ามากราบสักการะ เพื่อระลึกถึงบุญคุณของบุคคลสำคัญท่านนี้ นอกจากนี้ บริเวณที่ตั้งของอนุสาวรีย์พระยาสิงหนาทราชายังเป็นจุดที่คุณสามารถมองเห็นพระธาตุดอยกองมูได้อย่างถนัดตาอีกด้วย รู้จักพระยาสิงหนาทราชา พระยาสิงหนาทราชานั้นเดิมมีชื่อว่า ชานกะเล ท่านมีเชื้อสายชาวไทใหญ่ เกิดเมื่อปี พ.ศ. 2369 ที่เมืองจ๋าม รัฐฉาน ประเทศเมียนมาร์ ต่อมาในปี พ.ศ. 2399 ได้เกิดเหตุการณ์สู้รบขึ้นในรัฐฉาน นายชานกะเลจึงอพยพเข้ามาอยู่ในหมู่บ้านปางหมูโดยอาศัยอยู่กับพะก่าหม่อง ด้วยความที่ชานกะเลเป็นคนขยัน กล้าหาญ ฉลาด อดทน และซื่อสัตย์ จึงได้ช่วยพะก่าหม่องทำงานเป็นอย่างดีจนพะก่าหม่องรักใคร่เหมือนบุตรและยกบุตรสาวชื่อนางใสให้เป็นภรรยา จากนั้นชานกะเลได้อพยพครอบครัวพร้อมกับรวบรวมผู้คนไปตั้งหมู่บ้านใหม่ขึ้นชื่อว่า "บ้านกุ๋นยวม" (อำเภอขุนยวมในปัจจุบัน) ชาวบ้านเห็นชานกะเลเป็นคนดี มีความสามารถและมีลักษณะเป็นผู้นำจึงยกย่องให้เป็น นายบ้านกุ๋นยวม ต่อมาบ้านกุ๋นยวมได้ถูกยกฐานะขึ้นเป็นเมือง ชานกะเลจึงได้รับการสถาปานาเป็นเจ้าเมืองกุ๋นยวมเป็นคนแรก ชานกะเลปกครองเมืองและสร้างความเจริญรุ่งเรืองเป็นเวลา 8 ปี จวบจนปี พ.ศ. 2417 ได้มีการเปลี่ยนชื่อเมืองเป็นเมืองแม่ฮ่องสอน และพระเจ้าอินทวิชยานนท์ เจ้าครองนครเชียงใหม่ ได้ยกบรรดาศักดิ์ชานกะเลให้เป็นพระยาสิงหนาทราชาและแต่งตั้งให้เป็นเจ้าเมืองแม่ฮ่องสอนคนแรก ซึ่งพระยาสิงหนาทราชาครองเมืองแม่ฮ่องสอนจนถึงปี พ.ศ. 2427 รวมเวลาได้ 10 ปี ก็ถึงแก่อสัญกรรม โดยมีสิริอายุรวม 58 ปี ที่ตั้ง : ถนนขุนลุมประพาส อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน จังหวัดแม่ฮ่องสอน