วัดไชยมงคล

วัดไชยมงคล (จองคา) ตั้งอยู่ถนนสนามบิน ตำบลหัวเวียง อำเภอเมืองลำปาง เดิมเป็นพื้นที่รกร้าง มีหญ้าคาขึ้นอยู่เป็นจำนวนมากและเคยเป็นสถานที่ประหารนักโทษ รวมถึงเป็นจุดรวมพลนักรบในสมัยพ่อเจ้าทิพย์ช้างและเชื้อเจ้าเจ็ดตน ต่อมาคหบดีชาวพม่า ชื่อว่า อู่โง้ยซิน สุวรรณอัตถ์ ได้ซื้อที่ดินแปลงนี้เพื่อสร้างสำนักสงฆ์ และสร้างกุฏิมุงด้วยหญ้าคา จึงได้ชื่อว่า “จองคา” โดยคำว่า “จอง” แปลว่า วัด และคำว่า “คา” แปลว่า หญ้าคา ต่อมาในปี พ.ศ. 2450 เจ้าหลวงบุญวาทย์ วงศ์มานิต เจ้าเมืองลำปางสมัยนั้น ได้ยกฐานะสำนักสงฆ์ขึ้นเป็นวัด นามว่า วัดไชยมงคล (จองคา) และเคยได้รับรางวัลอนุรักษ์สถาปัตยกรรมดีเด่นจากสมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมภ์ประเภทอาคารศาสนสถาน ประจำปี พ.ศ. 2559 

สิ่งที่น่าสนใจภายในวัด ได้แก่

วิหาร เป็นอาคารสีขาว หลังคาเครื่องไม้แบบพม่า หน้าบันประดับกระจกเป็นรูปเทวดา เสาประดับด้วยลวดโลหะสีทองขดเป็นลายเครือเถาประดับกระจกสีงดงามมาก ส่วนม่านและระเบียงโดยรอบนั้นทำด้วยแผ่นไม้ฉลุอย่างประณีต ภายในประดิษฐานพระพุทธไชยมงคล พระพุทธรูปสัมฤทธิ์ ทรงเครื่อง ปางมารวิชัย ศิลปะพม่า มีพุทธลักษณะงดงาม ซึ่งนำมาจากเมืองมัณฑะเลย์ สาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมา และมีเทพทันใจ (นัตโบโบจี) เทพผู้ปกปักรักษาและบันดาลโชคลาภให้สักการะขอพร บริเวณเพดานตกแต่งด้วยกระจกสี เป็นรูปนกยูง สื่อแทนพระอาทิตย์ และกระต่ายสื่อแทนพระจันทร์ ซึ่งส่วนใหญ่จะพบในศิลปะพม่า โดยสื่อความหมายว่า จองแห่งนี้เสมือนเป็นปราสาทเหนือเขาพระสุเมรุแกนกลางของจักรวาล 

พระบรมธาตุเกศาไชยมงคล ตั้งอยู่ด้านหลังวิหาร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2460 เป็นพระเจดีย์สีขาวขนาดใหญ่ ศิลปะพม่า ภายในประดิษฐานพระเกศาธาตุ บริเวณฐานชั้นล่างสุดมีเจดีย์ขนาดเล็กประจำมุมทั้งสี่  ถัดขึ้นไปที่มุมของแต่ละชั้นประดับประติมากรรม ชั้นที่ 1 ประดับด้วยดอกบัว ชั้นที่ 2 เป็นนรสิงห์ ชั้นที่ 3 เป็นดอกบัว

อุโบสถเขมินโทไชยมงคล สร้างเมื่อปี พ.ศ. 2522 ภายในประดิษฐานพระพุทธรูปปางประทานพร