พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ชัยนาทมุนี

ไม่เพียงแต่ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ชัยนาทมุนี ในสังกัดสำนักศิลปากรที่ 4 ลพบุรี กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรมจะเป็นหน่วยงานที่รวบรวมเก็บรักษา อนุรักษ์ และจัดแสดงโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ ที่เป็นมรดกทางศิลปวัฒนธรรมของชาติแล้วเท่านั้น ยังถือเป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญของจังหวัดชัยนาท ซึ่งเหมาะสำหรับผู้สนใจเรื่องราวทางประวัติศาสตร์และหลงใหลในชิ้นงานเก่าที่หาชมได้ยากยิ่ง โดยพระชัยนาทมุนี (นวม สุทัตโต) อดีตเจ้าคณะจังหวัดชัยนาทและอดีตเจ้าอาวาสวัดพระบรมธาตุวรวิหาร เป็นผู้ริเริ่มในการรวบรวมศิลปวัตถุ โบราณวัตถุที่พบในเขตจังหวัดชัยนาทและบริเวณใกล้เคียง มาเก็บรักษาไว้ในพิพิธภัณฑสถานของวัดเป็นจำนวนมาก ซึ่งในเวลาต่อมาได้ยกมรดกล้ำค่าที่ว่านี้ ให้กลายเป็นสมบัติของชาติเมื่อปี พ.ศ. 2509 ถัดมา ทางกรมศิลปากรจึงได้ดำเนินการก่อสร้างอาคารพิพิธภัณฑสถานขึ้นในบริเวณใกล้กับวัดพระบรมธาตุวรวิหาร แล้วตั้งชื่อว่า พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ชัยนาทมุนี เพื่อเป็นที่ระลึกแด่พระชัยนาทมุนี ซึ่งเปิดให้ประชาชนทั่วไปได้เข้าชมมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2512 เป็นต้นมา ส่วนจัดแสดงของพิพิธภัณฑสถานแห่งนี้แบ่งออกเป็น 2 ชั้น โดยชั้นบนจัดแสดงพระพิมพ์ที่ได้จากการดำเนินงานทางโบราณคดีในประเทศไทย ตั้งแต่พระพิมพ์ในศิลปะทวารวดี ศิลปะศรีวิชัย ศิลปะลพบุรี ศิลปะอยุธยา ศิลปะรัตนโกสินทร์ แม่พิมพ์พระพิมพ์ แผงพระพิมพ์ไม้ และพระพุทธรูปสำริดขนาดเล็ก ตลอดจนสิ่งลำค่าอันเป็นโบราณวัตถุชิ้นสำคัญของชาติ ได้แก่ พระพุทธรูปปางมารวิชัย งดงามด้วยศิลปะแบบล้านนา ที่ได้รับอิทธิพลมาจากสุโขทัยสมัยพุทธศตวรรษที่ 20-21 และหาชมได้ที่นี่เพียงแห่งเดียว ขณะที่ชั้นล่าง จัดแสดงเรื่องราวด้านประวัติศาสตร์ โบราณคดีของจังหวัดชัยนาท โบราณวัตถุที่จัดแสดง ได้แก่ เครื่องใช้ เครื่องประดับสมัยก่อนประวัติศาสตร์และสมัยทวารวดี พระพุทธรูปสมัยต่าง ๆ อีกส่วนหนึ่งจัดแสดงโบราณวัตถุที่สร้างขึ้นเพื่อถวายเป็นพุทธบูชา เช่น ตู้พระธรรม เครื่องบริขารถมปัด ประติมากรรมและเครื่องถ้วยในศิลปะลพบุรี สุโขทัย อยุธยา รัตนโกสินทร์ และศิลปะจีน เป็นต้น สอบถามข้อมูล โทร. 0 5641 1467