อนุสรณ์วีรกรรมทุ่งสัมฤทธิ์

ทุ่งสัมฤทธิ์เป็นสถานที่ทางประวัติศาสตร์อีกแห่งของโคราช ที่เชื่อมโยงกับเหตุการณ์ที่ย่าโมนำชาวโคราชสู้รบกับกองทัพเวียงจันทน์จนได้ชัยชนะ ลักษณะเป็นทุ่งโล่งอย่างที่เห็นทั่วไป ชาวบ้านทุ่งสัมฤทธิ์ ได้ร่วมกันสร้างศาลสถิตดวงวิญญาณนางสาวบุญเหลือ และวีรชนชาวโคราชเอาไว้บริเวณทุ่งสัมฤทธิ์ เพื่อกราบไว้สักการะ ปัจจุบันได้มีการสร้างอาคารหลังใหม่ขยายให้โอ่โถงขึ้น ประวัติเล่ากันว่า เมื่อคราวย่าโมเป็นผู้นำชาวโคราชเข้าต่อสู้กับฝ่ายเจ้าอนุวงศ์จนได้ชัยชนะ ณ ทุ่งสัมฤทธิ์ มีสตรีผู้กล้าหาญร่วมต่อสู้อีกท่านหนึ่งคือ นางสาวบุญเหลือ ซึ่งเป็นผู้พลีชีพด้วยการจุดไฟทำลายเกวียน ที่บรรทุกดินระเบิดจนตัวตาย เมื่อวันที่ 4 มีนาคม 2369 ชาวบ้านทุ่งสัมฤทธิ์และชาวโคราชได้ให้ความเคารพนับถือ ไม่ยิ่งหย่อนกว่าย่าโมและเรียกนางสาวบุญเหลือว่า "ย่าเหลือ" สิ่งน่าสนใจ อนุสรณ์สถานวีรกรรมทุ่งสัมฤทธิ์ เป็นศาลสถิตดวงวิญญาณนางสาวบุญเหลือหรือย่าเหลือ และวีรชนชาวโคราชสร้างเป็นศาลาทรงไทย แบบจัตรุมุข ขนาดกว้าง 5 เมตร ยาว 5 เมตร ชาวทุ่งสัมฤทธิ์ร่วมกันสร้างขึ้นใ่น พ.ศ. 2531 ภายในศาลมีรูปปั้นนางสาวบุญเหลือ ขนาดย่อมยืนอยู่ในท่าถือคบเพลิงที่นำไปจุดเกวียนบรรทุกดินระเบิดของทหารลาวตามเรื่องราวในอดีตที่เล่ากันมา ข้าง ๆ นางสาวบุญเหลือมีรูปปั้นและภาพวาดของย่าโมหรือท้าวสุรนารี ใ่นแต่ละวันจะมีชาวบ้านทุ่งสัมฤทธิ์และคนจากที่อื่นแวะเวียนมากราบไหว้บูชาบนบานศาลกล่าว เพราะเชื่อว่าดวงวิญญาณย่าเหลือยังสถิตอยู่ ณ ทุ่งสัมฤทธิ์ ชาวบ้านทุ่งสัมฤทธิ์จะพร้อมใจกันจัดงานรำลึกถึงวีรกรรมในวันที่ 4 มีนาคมของทุกปี