วัดปงสนุกเหนือ

วัดปงสนุกเหนือ ตั้งอยู่ตำบลเวียงเหนือ อำเภอเมืองลำปาง สันนิษฐานว่าสร้างในสมัยพระเจ้าอนันตยศที่เสด็จมาเมืองเขลางค์นคร เมื่อ พ.ศ. 1223 ตามหลักฐานพบว่า “วัดปงสนุก” มีชื่อเรียกอยู่ 4 ชื่อ คือ วัดศรีจอมไคล วัดศรีเชียงภูมิ วัดดอนแก้ว และวัดพะยาว (พะเยา) เมื่อ พ.ศ. 2429 ได้มีการบูรณะครั้งใหญ่ ทั้งเจดีย์ ฉัตร ซุ้มโขง วิหารพระเจ้าพันองค์ บริเวณรอบวิหารประดับด้วยพระพิมพ์ขนาดเล็ก จำนวน 1,080 องค์ วัดปงสนุกได้รับรางวัลการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกหรือ รางวัล Award of Merit จากองค์การศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO) ประจำปี พ.ศ. 2551 เป็นวัดแรกของประเทศไทย

สิ่งที่น่าสนใจภายในวัด ได้แก่

วิหารพระเจ้าพันองค์ ตั้งอยู่บนม่อนดอย ซึ่งเป็นเนินเขาพระสุเมรุจำลอง วิหารสร้างด้วยไม้ในลักษณะมณฑปหลังคาซ้อนสามชั้น บนสันหลังคาเหนือมุขทั้งสี่สร้างปราสาทไม้จำลองขนาดเล็กหุ้มด้วยสังกะสีฉลุลาย ซึ่งหมายถึงทวีปทั้งสี่รอบเขาพระสุเมรุ ลักษณะตัวอาคารผสมผสานระหว่างศิลปกรรมล้านนา พม่า และจีน มีเพียงแห่งเดียวในประเทศไทย ภายในประดิษฐานพระพุทธรูปสี่องค์หันพระพักตร์ออกสี่ทิศ ประทับนั่งใต้โพธิ์พฤกษ์ทำด้วยตะกั่ว ด้านล่างของฐานชุกชีประดับลวดลายรูปช้าง นาค สิงห์ และนกอินทรี เชื่อกันว่าวิหารหลังนี้สร้างโดยช่างเชียงแสน เลียนแบบหอคำเมืองเชียงเกี๋ยง (เชียงเจิ๋ง) ในเขตปกครองตนเองชนชาติไท สิบสองปันนา สาธารณรัฐประชาชนจีน ซึ่งไม่มีเหลืออยู่แล้วในปัจจุบัน

พระธาตุศรีจอมไคล เป็นเจดีย์ศิลปะล้านนา องค์เจดีย์หุ้มด้วยทองจังโกทั้งองค์ มีหอสำหรับวางเครื่องสักการะบูชาพระธาตุ และมีฉัตรรอบพระธาตุทั้ง 4 มุม
วิหารพระนอน มีลักษณะสถาปัตยกรรมแบบศิลปะล้านนา ด้านนอกวิหารประดับตกแต่งด้วยปูนปั้นและกระจกมีความงดงาม ภายในประดิษฐานพระพุทธไสยาสน์องค์ใหญ่ 

เปิดทุกวัน เวลา 08.00-17.00 น.