วัดภูก้อจ้อ หรือวัดบรรพตคีรี

วัดบรรพตคีรี เป็นวัดธรรมยุตนิกายที่สำคัญ ตั้งอยู่บนภูก้อจ้อ ซึ่งเป็นภูเขาขนาดย่อมที่สงบสวยงาม มีลักษณะป่าเบญจพรรณทั้งแนวก้อนหินน้อยใหญ่ วัดแห่งนี้เคยเป็นที่จำพรรษาของหลวงปู่หล้า เขมปัตตโต พระป่ากรรมฐานในสายหลวงปู่มั่นที่เคร่งครัดปฏิบัติภาวนาและมอบธรรมเทศนาแก่สาธุชนทั้งหลาย วัดบรรพตคีรีมีความเป็นมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2484 เริ่มแรกพระอาจารย์ขาวได้ธุดงค์มาปฏิบัติธรรมอยู่ที่ถ้ำภูก้อจ้อแห่งนี้ แล้วชักชวนให้ชาวบ้านแวงพากันสร้างพระพุทธรูปปูนขาวไว้หน้าถ้ำ จากนั้นก็มีพระกรรมฐานเวียนมาจำพรรษาหลายรูป จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2500 ชาวบ้านแวงได้นิมนต์หลวงปู่หล้า เขมปัตโต ซึ่งขณะนั้นจำพรรษาอยู่ที่ภูเก้า อ.หนองสูง จ.มุกดาหาร พร้อมด้วยพระตาล ชาวบ้านแวงที่เป็นพระบวชใหม่ ให้มาพำนักที่ถ้ำภูก้อจ้อแห่งนี้ หลังจากนั้นชาวบ้านแวงได้ร่วมกันสร้างกุฏิขึ้นบนที่ราบหลังถ้ำ หลวงปู่หล้าได้พัฒนาวัดแห่งนี้ให้เป็นศาสนสถานที่เจริญสติกรรมฐานอันเป็นมรดกทางศาสนาที่สำคัญแห่งภาคอีสาน และท่านได้จำพรรษาอยู่ที่วัดภูก้อจ้อนี้จนห้วงสุดท้ายแห่งชีวิต และลาสังขารไปเมื่อวันที่ 19 มกราคม พ.ศ. 2540 สิริรวมอายุได้ 84 ปี 11 เดือน หลังจากหลวงปู่หล้าได้ละสังขารแล้ว หลวงตามหาบัว ญาณสัมปันโน แห่งวัดป่าบ้านตาด จ.อุดรธานี พร้อมลูกศิษย์ได้หารือกันในงานฌาปนกิจและมีมติให้จัดสร้าง "เขมปัตตเจดีย์ หลวงปู่หล้า เขมปัตโต" ขึ้นเป็นอนุสรณ์ โดยเสร็จสมบูรณ์เมื่อ พ.ศ. 2542 เขมปัตตเจดีย์ เป็นเจดีย์ทรงระฆังคว่ำสูงกว่า 22 เมตร ที่ประดับด้วยกระเบื้องอย่างดีจากประเทศอิตาลี มีชั้นล่างเป็นโถงอเนกประสงค์เพื่อศาสนกิจต่าง ๆ และชั้นบนจัดเป็นพิพิธภัณฑ์แสดงประวัติ ผลงานและอัฐบริขารของหลวงปู่หล้า รวมทั้งประดิษฐานอัฐิและหุ่นขี้ผึ้งของท่านไว้ให้พุทธศาสนิกชนได้สักการะ ปัจจุบันวัดบรรพตคีรี หรือวัดภูก้อจ้อ ถือได้ว่าเป็นศาสนสถานที่สำคัญของชาวมุกดาหารและชาวพุทธโดยทั่วไป ที่ใช้ในการประกอบศาสนกิจ และปฏิบัติธรรมถือศีลภาวนา ให้จิตใจผ่องแผ้วเกิดสมาธิ และปัญญาเพื่อการดับทุกข์ทั้งปวงตามแนวทางของสมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้า นักท่องเที่ยวที่สนใจสามารถเดินทางไปเยี่ยมชมและสักการะได้โดยวัดนี้อยู่ห่างจากตัวอำเภอหนองสูงไปทางทิศใต้ประมาณ 19 กม.เท่านั้น