ปราสาทบ้านสมอ

ปราสาทบ้านสมอ ตั้งอยู่หมู่ที่ 2 บ้านทามจาน ตำบลสมอ อำเภอปรางค์กู่ จังหวัดศรีสะเกษ อยู่ห่างจากตัวจังหวัดประมาณ 52 กิโลเมตร ตามเส้นทางหลวงหมายเลข 220 และ 2167 ก่อนถึงตัวอำเภอประมาณ 8 กิโลเมตร ปราสาทบ้านสมอ เป็นอโรคยศาล หรือสถานพยาบาลแห่งหนึ่งในจำนวน 102 แห่ง ที่พระเจ้าชัยวรมันที่ 7 แห่งอาณาจักรขอมโบราณ โปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้น แต่การก่อสร้างนั้นได้เริ่มขึ้นในราวพุทธศตวรรษที่ 18 หลังสมัยของพระองค์ ปัจจุบัน ปราสาทบ้านสมอ ได้รับการประกาศเป็นโบราณสถานของชาติเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ตั้งแต่วันที่ 8 มีนาคม พ.ศ. 2478 ปราสาทบ้านสมอ เป็นปราสาทขอมโบราณขนาดเล็ก ปราสาทประธานก่อด้วยศิลาแลงย่อมุม มีมุขยื่นออกไปทางทิศตะวันออกซึ่งเป็นทางเข้าเพียงด้านเดียว ส่วนผนังอีก 3 ด้าน ทำเป็นประตูหลอก กรอบประตูทำด้วยหินทราย พบทับหลังเหนือกรอบประตูด้านทิศใต้ซึ่งยังแกะสลักลวดลายไม่เสร็จ แต่มองได้ว่าเป็นภาพพระพุทธรูปประทับนั่งขัดสมาธิอยู่เหนือหน้ากาลที่กำลังคายท่อนพวงมาลัย โดยใช้มือยึดจับพวงมาลัยซึ่งสลักลายใบไม้ม้วน มีบุคคล 2 คนนั่งพนมมืออยู่ ทางด้านทิศตะวันออกเฉียงใต้ของปราสาทประธาน มีวิหารทรงสี่เหลี่ยมผืนผ้า ก่อด้วยศิลาแลง มีทางเข้าอยู่ด้านทิศตะวันตก รอบปราสาทประธานและวิหารทั้ง 4 ด้าน ล้อมด้วยกำแพงแก้ว ซึ่งก่อด้วยศิลาแลง มีโคปุระ หรือซุ้มประตูขนาดใหญ่ทางด้านทิศตะวันออก นอกกำแพงแก้วด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือของปราสาทมีสระน้ำขนาดเล็ก ขอบสระกั้นด้วยศิลาแลง นอกจากนี้บริเวณโดยรอบปราสาทยังร่มรื่นไปด้วยพันธุ์ไม้นานาชนิด สามารถใช้เป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจไปพร้อม ๆ กับเรียนรู้ศิลปะเขมรได้เป็นอย่างดีเลยทีเดียว การเดินทาง จากตัวเมืองศรีสะเกษ ไปตามเส้นทางสายศรีสะเกษ ปรางค์กู่ เมื่อถึงแยกบ้านกระต่ายด่อน ให้เลี้ยวขวาประมาณ 3 กิโลเมตร แล้วเลี้ยวขวาเข้าไปอีก 500 เมตร ก็จะถึงที่หมาย