ชุมชนริมน้ำจันทบูร

ชุมชนริมน้ำจันทบูร เป็นชุมชนเก่าแก่ริมแม่น้ำจันทบุรีด้านตะวันตก แต่เดิมรู้จักกันในชื่อว่า “บ้านลุ่ม” ซึ่งเป็นชุมชนเก่าแก่ยาวนานมากกว่า 100 ปี ของชาวจีนและญวน ที่อพยพมาตั้งแต่สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น ปัจจุบันมีการส่งเสริมและพัฒนาริมน้ำจันทบูรให้เป็นแหล่งอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมและแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมที่ยังคงอนุรักษ์และสืบสานเอกลักษณ์ต่าง ๆ ไว้ได้เป็นอย่างดี ทั้งรูปแบบอาคารบ้านเรือนเก่า ๆ และวิถีชีวิตที่เป็นเสน่ห์เฉพาะ สิ่งที่น่าสนใจภายในชุมชน ได้แก่ บ้านหลวงราชไมตรี บ้านไม้ที่มีอายุเก่าแก่กว่า 150 ปี ภายในเก็บรวบรวมเรื่องราวประวัติศาสตร์หลวงราชไมตรี ผู้สร้างคุณูปการให้กับชาวจันทบุรีไว้มากมาย โดยยังคงรักษาสถาปัตยกรรมโบราณเอาไว้ ร้านไอศกรีมตราจรวด โรงงานผลิตไอศกรีมด้วยเครื่องจักรแห่งแรกของจังหวัดจันทบุรี บ้านโภคบาล เป็นบ้านไม้ตะเคียนทั้งหลัง ลักษณะสถาปัตยกรรมแบบผสม แบ่งเป็น 3 เรือน สภาพบ้านปัจจุบันส่วนใหญ่ยังคงอยู่ในลักษณะเดิม มีการเปลี่ยนแปลงปรับปรุงเป็นบางส่วน ศูนย์เรียนรู้ประจำชุมชนริมน้ำจันทบูร บ้านเลขที่ 69 เริ่มขึ้นในปี พ.ศ.2553 เกิดจากการรวมกลุ่มเพื่ออนุรักษ์สถาปัตยกรรมในชุมชนโบราณ ซึ่งแต่เดิมเป็นบ้านของขุนอนุสรสมบัติ ลักษณะเป็นบ้านครึ่งตึกครึ่งไม้ขนาดสองชั้น มีอายุเก่าแก่กว่า 100 ปี และเป็นที่รวบรวมเรื่องราว ภาพถ่ายในอดีตและในปัจจุบันที่บอกเล่าเรื่องราววิถีชีวิตคนในชุมชนริมน้ำจันทบูร บ้านบุณยัษฐิติ อาคารเก่าทรงเก๋งจีนที่มีอายุมากกว่า 150 ปี ตั้งอยู่ในชุมชนริมน้ำจันทบูรมากไปด้วยคุณค่าทางประวัติศาสตร์ แบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ ส่วนอาคารเก๋งจีนด้านหน้ากับเรือนไม้ริมน้ำด้านหลัง โดยอาคารเก๋งจีนด้านหน้าเป็นนิทรรศการจัดแสดงทั้ง 3 ชั้น ชั้นแรก บอกเล่าการบูรณะอาคารหลังนี้ ชั้นที่สอง กล่าวถึงประวัติบ้านบุณยัษฐิติ ชั้นสาม ผ่านบันไดชันอย่างโบราณ จะพบกาลานุกรมจันทบุรีที่บอกเล่าประวัติศาสตร์ของเมืองจันท์ตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์จนปัจจุบัน ถัดจากเก๋งจีนเป็นเรือนไม้ริมน้ำ ระหว่างกลางคือลานโล่งกว้างรับแสงแดด อันเป็นพื้นที่ซักล้างและทำอาหารของชาวจีนในอดีต ท่าแม่ผ่อง ท่าน้ำที่อยู่ในชุมชนแม่น้ำจันทบูร เป็นท่าเรือแจวรับส่งคนข้ามฟากแม่น้ำ